De grondpolitiek van Doetinchem is de afgelopen decennia een gokspel geworden. Zo kocht de gemeente bijvoorbeeld voor 10 euro een vierkante meter landbouwgrond. Vervolgens gaf het zichzelf een bouwvergunning. Op slag was de grond meer dan 10x zoveel waard. De winst kon pas worden uitgegeven op het moment dat de grond daadwerkelijk was verkocht aan een projectontwikkelaar of woningstichting. Om de toekomstige winst nog voor de werkelijke verkoop beschikbaar te krijgen werd het concept “actieve grondpolitiek” bedacht.

De zogenaamde “winst” die werd gemaakt door landbouwgrond te upgraden naar bouwgrond zorgde voor een dikke plus in de grondboekhouding. De gemeente Doetinchem, met dollar tekens in de ogen, kocht steeds meer landbouwgrond. Zette het in de boeken als bouwgrond. Het woordje actief in “actieve grondpolitiek” staat voor de mogelijkheid het waarde verschil uitgedrukt in geld uit te kunnen gegeven nog voordat de grond daarwerkelijk is verkocht.

[[{“type”:”media”,”view_mode”:”media_large”,”fid”:”782″,”attributes”:{“alt”:””,”class”:”media-image”,”height”:”244″,”width”:”368″}}]]

Andere gemeenten zagen het gevaar van het “reken je rijk” model en gaven het nog niet echt verdiende geld pas uit op het moment dat de grond met winst was verkocht. Die gemeenten hadden ook niet de prikkel om steeds meer landbouwgrond te kopen en na herbestemmng tot bouwgrond te gelde te maken. Zij hebben nu ook geen problemen. Het huidige probleem heeft dus niet alleen te maken met dalende grondprijzen en lagere afzet van bouwgrond. Het heeft te maken met de keuze van onze gemeente mooi weer te gaan spelen met geld dat je nog niet hebt verdient.

Het onderzoek van Stec in de Gelderlander wijst uit dat niet alle landbouwgrond als bouwgrond kan worden verkocht. Het geld dat we daar mee dachten te verdienen is al uitgegeven. Dat bedrag moet uit de gemeentekas worden aangevuld. De 50 miljoen van de NUON (die kon worden gebruikt om de tekorten in de WMO, zorg, cultuur en lastenverlichting van inwoners en bedrijven op te vangen) zijn al uitgegeven of gereserveerd voor tegenvallers in de grondboekhouding. Die 50 miljoen zou wel eens niet voldoende kunnen zijn, volgens de Gelderlander.

• Bericht Gelderlander 12 februari
• Reactie CDA wethouder Peter Drent

[[{“type”:”media”,”view_mode”:”media_large”,”fid”:”783″,”attributes”:{“alt”:””,”class”:”media-image”,”height”:”244″,”width”:”368″}}]]

De vraag is natuurlijk of bestuurders dat niet konden zien aankomen? De krimp in regio’s als Groningen, Zuid Limburg etc. is al meer dan 10 jaar bekend. Ook in landen om ons heen zijn op het platteland hele dorpen en streken uitgestorven. Ook in de Achterhoek zijn de eerste signalen van krimp lang geleden waargenomen. In Doetinchem heeft bijvoorbeeld de SP al jaren geleden gewaarschuwd voor de gevaren van de “Actieve Grondpolitiek”. Het is een vorm van speculatie met grond waar een gemeente zich niet mee bezig moet houden.

De SP Doetinchem heeft zich juist daarom tot het laatst verzet tegen de bouw van prestigeprojecten (zoals de oostelijke rondweg) met fictief geld. De vervanging van het Amphion, politiebureau en de brandweer had volgens de SP moeten worden uit- of afgesteld.

Hoe nu verder. Niemand wil bouwen voor leegstand. Een te groot aanbod van leegstaande woningen zal betekenen dat prijzen van bestaande woningen verder zullen dalen. De gemeenten kunnen maar één ding doen, ze moeten zich uit de financiële problemen proberen te bouwen. Elke m2 bouwgrond in de grondboekhouding die niet wordt bebouwd moet weer worden afgewaardeerd naar landbouwgrond.

[[{“type”:”media”,”view_mode”:”media_large”,”fid”:”784″,”attributes”:{“alt”:””,”class”:”media-image”,”height”:”244″,”width”:”368″}}]]

Die extreme drang tot bouwen leidde enkele jaren geleden tot concurrentie van gemeenten onderling. De gemeenten dreigden elkaar uit de markt te concurreren. Binnen de Achterhoek werden afspraken gemaakt. Iedere gemeente mag nog maar een beperkt aantal woningen bouwen.

Gemeenten hebben nu last van door hen zelf gecreëerde concurrenten. In het verleden hebben gemeenten aan projectontwikkelaars en bouwondernemers toezeggingen gedaan om woningen te mogen bouwen. Als we die toezeggingen niet nakomen zal Doetinchem financieel aansprakelijk gesteld worden voor de geleden schade.

Projectontwikkelaars hebben geen boodschap aan afspraken die Achterhoekse gemeenten onderling hebben gemaakt. Dus de gemeente staat voor een lastige keus.

• Of ze verkopen hun grond met dik verlies en komen zo hun afspraken aan de projectontwikkelaars na.
• Of ze bouwen zelf het afgesproken aantal huizen op grond dat al in hun bezit maar moeten in dat geval een enorme claim van de projectontwikkelaars en bouwondernemers voor lief nemen.

[[{“type”:”media”,”view_mode”:”media_large”,”fid”:”785″,”attributes”:{“alt”:””,”class”:”media-image”,”height”:”244″,”width”:”368″}}]]

Al met al de heeft de gemeente Doetinchem zich in de afgelopen 20 jaar flink in de nesten gewerkt. Ze hebben ongedekte cheques zijn uitgegeven en is daar tot heel recent met de aanleg van de oostelijke rondweg mee doorgegaan.

Het wordt tijd om knopen door te hakken. Als het tegen zit, staan we binnenkort onder toezicht van de provincie. Dat betekent dat de gevolgen van onverantwoord beleid verplicht moet worden verhaald op de portemonnee van de inwoners.

De tekorten van de actieve grondpolitiek zouden kunnen oplopen tot vele duizenden euro´s per huishouden. De prijzen van grond op locaties waar niet wordt gebouwd moet weer in de boeken worden gezet als de veel goedkopere landbouwgrond. Dat betekent dat de waarde waarvoor de gronden in de gemeentelijke begroting staan moeten worden afgewaardeerd.

[[{“type”:”media”,”view_mode”:”media_large”,”fid”:”786″,”attributes”:{“alt”:””,”class”:”media-image”,”height”:”244″,”width”:”368″}}]]

Wat mij betreft moeten de politieke partijen die de afgelopen 20 jaar aan het bewind zijn geweest het boetekleed aantrekken. Er moet onderzoek gedaan worden hoe het zo ver heeft kunnen komen.

• Welke rol hebben de Doetinchemse wethouders in het verleden gespeeld?
• Hebben projectontwikkelaars en bouwondernemers invloed gehad bij het nemen van gemeentelijke beslissingen?
• Heeft de gemeenteraad zijn contolerende rol wel goed uitgevoerd?
• En hoe kunnen we dit in het vervolg voorkomen?

Tijd voor schoon schip maken, tijd voor een nieuwe Start.